De zevende editie van de Fashion Checker, een platform om de voortgang op leefbare lonen te monitoren, is deze week uitgebracht in het kader van de Internationale Dag van Leefbaar Loon op 25 september.

In de update van dit jaar zijn de scores voor merken met betrekking tot leefbare lonen en transparantie geüpdated. Ook is een nieuwe sectie toegevoegd over samenwerkingsverbanden, ​due diligence-​wetgeving en klachtenmechanismes.​​​​

• 32% van de 110 merken heeft zich gecommitteerd aan leefbare lonen, maar slechts 4% rapporteerde tastbare voortgang.
• Transparantie over productieketens is verbeterd: inmiddels publiceert 41% van de onderzochte merken informatie over hun fabrieken, waar dit in 2020 nog 28% was. Slechts 3% van de merken rapporteert ook over de betaalde lonen in hun fabrieken.
• Enquêtes onder arbeiders laten nog altijd de enorme kloof zien tussen hun werkelijke salaris en een leefbaar loon. Arbeiders verdienen 73% minder dan een leefbaar loon in Bangladesh, 74% minder in Pakistan, 63% minder in Servië en 66% minder in Turkije.
• Meer dan een kwart (27%) van de merken valt naar verwachting onder de Europese Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD, hier ook bekend als anti-wegkijkwet) als deze in 2029 ingaat, maar slechts 3% van de merken heeft een actieplan voor leefbare lonen.
• Een kwart van de merken heeft geen openbaar toegankelijk klachtenmechanisme dat arbeiders kunnen gebruiken om problemen op de werkvloer te melden, zoals overtredingen van geldende regels over loon.

Voor de jaarlijkse update van de Fashion Checker analyseert het Schone Kleren Campagne-netwerk wat merken zelf zeggen over leefbaar loon en vergelijkt dit met informatie over lonen en getuigenissen van arbeiders in enquêtes. Hoewel eenderde van de merken toezeggingen doet over leefbare lonen, blijven de arbeiders nog altijd slechts een fractie van een echt leefbaar loon verdienen.

“Alleen kledingarbeiders weten wat we moeten ondergaan. Elke Taka die we verdienen moeten we bekopen met vernedering en mishandeling. Maar we houden onze mond dicht en slaan onze ogen neer zodat we genoeg geld kunnen verdienen om brood op de plank te brengen voor ons gezin. Tegenwoordig zijn de basisbehoeften echter enorm in prijs toegenomen, dus waar is al dit harde werk nog goed voor als we niet eens drie fatsoenlijke maaltijden per dag kunnen eten?”

-Een kledingarbeider uit een fabriek in Bangladesh die produceert voor o.a. Hugo Boss, Next en Marks & Spencer

Nieuwe EU-wetgeving erkent een ‘adequaat leefbaar loon’ als mensenrecht, maar Fashion Checker laat zien dat merken nog onvoldoende voorbereid zijn op deze eis

De Europese CSDDD/anti-wegkijkwet zal vanaf 2029 van kracht worden en bevat ook clausules over een leefbaar loon. Fashion Checker laat zien dat 30 van de 110 merken waarschijnlijk onder deze wet zal vallen. Slechts 3% hiervan heeft echter een actieplan voor leefbare lonen en 13% heeft nog geen openbaar toegankelijk klachtenmechanismen.

Tot de merken die de laagste score voor leefbare lonen krijgen, horen onder andere Levi’s, Adidas, Uniqlo en H&M.

Om nu bij te dragen aan leefbare lonen moeten merken zich achter de eisen van vakbonden scharen voor loonsverhogingen en actief bijdragen aan nieuwe onderhandelingen voor de minimumlonen in productielanden.

Merken kunnen concreet bijdragen aan leefbare lonen door de eisen van vakbonden in productielanden voor loonsverhoging te ondersteunen, waaronder de eis van Cambodjaanse vakbonden voor een minimumloon van $250 per maand en de eis van vakbonden in Bangladesh voor nieuwe onderhandelingen. Meer stappen die merken kunnen zetten staan uitgelegd in de Living Wage Roadmap van het Schone Kleren Campagne-netwerk.

Aileen Robinson, coördinator van de Fashion Checker: “Elk loon onder een leefbaar loon is een hongerloon. Merken komen hun beloften niet na om te zorgen voor een fatsoenlijk bestaan voor arbeiders en hun gezinnen. Sinds dit project begon in 2019 hebben we slechts een verbetering van 3% gezien in de scores van merken op leefbaar loon. 96% van de merken zorgt nog altijd niet voor leefbare lonen. Merken moeten dus nu actie ondernemen om loonsverhoging te steunen in productielanden en zo hun papieren beloften en wettelijke verplichtingen omzetten in betekenisvolle actie.”

Co-funded by the European Union. Fashioning a Just Transition (FJT) and the Fashion Checker is implemented with the financial support of the European Union. The project contents are the sole responsibility of the Clean Clothes Campaign and do not necessarily reflect the views of the European Union.