Onderzoeksresultaten

Loon
In India is het minimumloon per maand voor een assistent € 56,- en voor een naai(st)er € 66,-. Meer dan driekwart van de geïnterviewden zegt dit niet te krijgen: zij ontvangen slechts een bedrag dat ligt tussen de € 37,- en € 51,- per maand. Deze lonen zijn te laag om van rond te komen en waardig te leven. Een leefbaar loon om een gezin van vier personen te onderhouden bedraagt in India € 103,- per maand.

Een arbeider zegt: “We kunnen geen fatsoenlijk leven leiden met het geld dat we verdienen. Het leven in deze regio is erg duur. […] We weten hoe het is om na 13 tot 14 uur gewerkt te hebben naar bed te moeten gaan met een lege maag.”

Werkuren
Arbeiders die voor Miss Etam produceren werken gemiddeld zo’n 13 uur per dag. Hiermee loopt het aantal gewerkte uren per week op tot 78 uur. De overuren worden niet, zoals wettelijk verplicht is, dubbel uitbetaald.

Een arbeider vertelt:
“Inclusief 5 tot 6 uur overwerk per dag, verdienen we nauwelijks genoeg om te overleven. Als het bedrijf ons dubbel uitbetaald voor overwerk zou dat goed zijn, dan kunen we iets meer verdienen terwijl we even lang werken.”

Het overwerk loopt vooral op doordat de productietargets veel te hoog liggen. Als deze niet worden gehaald, worden de arbeiders uitgescholden.

Een arbeider zegt: “Er gaat geen dag voorbij zonder dat er gescholden wordt. Je zult altijd een scheldwoord horen, als het niet tegen jou is, dan wel tegen een andere arbeider. ‘Sister fucker’ is het favoriete scheldwoord van het management.”

Vrouwen
Meer dan 70% van de arbeiders zegt dat een zwangere werkneemster door het management verplicht wordt ontslag te nemen. “De fabriek heeft als beleid om vrouwen ontslag te laten nemen als zij zwanger worden. Het is niet alleen zo in onze fabriek, bijna alle fabrieken in deze regio volgen deze (ongeschreven) regel. Een zwangere vrouw heeft hier dus geen mogelijkheid om te werken”, aldus een arbeider.

Ruim 90% van de arbeiders heeft het idee dat meer vrouwen het onderwerp zijn van scheldpartijen. Een mannelijke werknemer zegt: “We kunnen de manier waarop de leiding tegen vrouwen praat niet tegengaan. Als je er iets van zegt, ben je het volgende doelwit. Dus houden we ons stil als we scheldwoorden horen tegen onze zusters.“

Arbeidsomstandigheden
Nog niet de helft van de werknemers heeft een arbeidscontract: “Het bedrijf wil niet eens de functie die we hebben een naam geven, uit angst dat het gebruikt wordt als bewijs dat een werknemer in de fabriek werkzaam is.”

Minder dan een kwart van de arbeiders zegt ziekteverlof te kunnen opnemen als het nodig is.
“Het grootste probleem bij het krijgen van ziekteverlof is het overtuigen van de leiding. Als hij je niet mag, zul je nooit verlof krijgen. En een supervisor heeft geen aanwijsbare redenen nodig om je niet te mogen. Ik kon de afgelopen 18 maanden dat ik bij deze fabriek werk geen ziekteverlof krijgen” vertelt een arbeider.

In één van de onderzochte fabrieken rapporteren zelfs alle geïnterviewden dat er fysiek geweld wordt gebruikt in de fabriek. Een arbeider vertelt: “Het komt voor dat de fabriekseigenaar arbeiders in de fabriek waar ik werk in elkaar slaat.“

Over vrijheid van vakbondsvorming is een arbeider zeer duidelijk: “We willen deel uitmaken van een vakbond en er één vormen in ons bedrijf. We weten dat een vakbond onze positie sterker maakt, en dat we dan zonder angst met het management kunnen praten, maar we zijn bang. Bang voor het brute management. Elke dag worden er mensen in elkaar geslagen in ons bedrijf. Als het management iets abnormaals ziet, bijvoorbeeld een arbeider die over onrecht praat, of als arbeiders in een groep staan, dan weten ze hoe ze de rust terug kunnen brengen door te dreigen en geweld te gebruiken.”

Miss Etam en arbeidsomstandigheden

Wat Miss Etam al doet
Volgens haar eigen website ziet Miss Etam het als haar ‘morele plicht om verantwoordelijkheid te nemen ten aanzien van arbeidsomstandigheden in productielocaties’ . Daarom heeft Miss Etam zich aangesloten bij het Business Social Compliance Initiative (BSCI), een Europees initiatief van het bedrijfsleven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze organisatie schiet tekort: lees hier waarom. Verder laat Miss Etam niets los over wat ze verder doet om ervoor te zorgen dat haar kleding op een eerlijke en duurzame manier wordt gemaakt.

Wat Miss Etam nog moet doen:

• Een leefbaar loon betalen
  Miss Etam zou stappen moeten zetten om het loon te verhogen, in de richting van een leefbaar loon.

• Vrouwen hetzelfde loon voor hetzelfde werk te betalen als mannen
  Miss Etam zou maatregelen moeten nemen om loondiscriminatie tegen te gaan en ervoor te zorgen dat vrouwelijke en mannelijke arbeiders gelijwaardig worden behandeld.

• Een compleet pakket aan maatregelen te nemen om de arbeidsomstandigheden blijvend te verbeteren
  Miss Etam zou structurele stappen moeten zetten om de arbeidsomstandigheden in de fabrieken waar zij produceert structureel te verbeteren. De publicatie 'Gedragscodes: Een complete aanpak’ beschrijft vier belangrijke stappen die bedrijven kunnen zetten om ervoor te zorgen dat bij de productie van kleding fundamentele arbeidsrechten worden gewaarborgd.

Wat Miss Etam doet n.a.v. de campagne
Op 24 september 2010 organiseerde de Schone Kleren Campagne een rondetafelbijeenkomst over leefbaar loon. Helaas was Miss Etam niet aanwezig bij deze meeting. Deze inspirerende bijeenkomst, waar ruim 40 vertegenwoordigers vanuit de modebranche, maatschappelijke organisaties, ministeries en vakbonden aanwezig waren, vormde de afsluiting van de Kleren Schoon? Leefbaar Loon! campagne. Het persbericht over deze bijeenkomst kun je hier lezen.

We hebben na deze bijeenkomst aan de merken C&A, M&S Mode, Miss Etam, Prenatal, WE gevraagd hoe ze nu, ruim een jaar na de start van onze leefbaar loon campagne, in de discussie over het belangrijke recht op een leefbaar loon staan. Miss Etam geeft aan dat zij de gedachte ondersteunt dat een medewerker minimaal genoeg moet verdienen voor de basisbehoeften van een gezin en enige aanvulling daarop. Daarnaast vindt Miss Etam dat het minimumloon de komende tien jaar op het niveau van een leefbaar loon moet komen.

Contact tussen Miss Etam en SKC

Correspondentie

De Schone Kleren Campagne heeft de onderzoeksresultaten vooraf aan Miss Etam voorgelegd en hen om hun reactie gevraagd.
Hieronder kun je deze correspondentie lezen.
Brief Schone Kleren Campagne aan Miss Etam
Reactie Miss Etam op brief Schone Kleren Campagne
Reactie Schone Kleren Campagne op brief Miss Etam
Reactie Miss Etam op brief Schone Kleren Campagne
Reactie Schone Kleren Campagne op brief Miss Etam
Brief Schone Kleren Campagne aan Miss Etam

Brief Schone Kleren Campagne n.a.v follow-up Ronde Tafel
Reactie Miss Etam over follow up
Reactie SKC op brief Miss Etam

Bijeenkomst

Er heeft geen gesprek plaatsgevonden tussen Miss Etam en SKC.

Laat Miss Etam weten dat je wil dat de mensen die onze kleren naaien een hoger loon krijgen, en de merken het Aziatische basisloon steunen.

De Schone Kleren Campagne heeft deze mailactie afgesloten. Hartelijk dank voor je steun!

Beste mevrouw, meneer,

Op de website van de Schone Kleren Campagne las ik dat kledingarbeiders in Azië voor hun harde werk te weinig loon krijgen om van te kunnen leven. Om dit te veranderen hebben arbeidersorganisaties in Azië een regionaal basissalaris berekend waar de mensen in die landen wèl van kunnen rondkomen: een Asia Floor Wage (AFW). Dit basisloon, dat een initiatief is van een coalitie van Aziatische vakbonden en NGOs, biedt een oplossing voor de structurele onderbetaling in de kledingindustrie.

Een leefbaar loon is een mensenrecht. Ik koop graag kleding van uw merk en vind het erg belangrijk dat de mensen die deze kleding maken een beter leven krijgen. Daarom sluit ik mij aan bij de Schone Kleren Campagne. Ik vraag u om:

• zich uit te spreken voor het betalen van de /Asia Floor Wage/ (AFW) voor de mensen die daar uw kleding maken,
• ervoor te zorgen dat vrouwelijke arbeiders hetzelfde (leefbaar) loon krijgen voor hetzelfde werk als hun mannelijke collega’s,
• stappen te zetten om dit AFW basisloon te betalen door een compleet pakket aan maatregelen te nemen om arbeidsomstandigheden structureel te verbeteren (zoals bijvoorbeeld is beschreven in ‘Gedragscodes: een complete aanpak’).

Ik hoor graag zo spoedig mogelijk uw reactie en zou het op prijs stellen als u een kopie van uw antwoord stuurt aan Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .

Hartelijk dank!

Met vriendelijke groeten,

Reactie van Miss Etam op de mail
"Ook wij vinden het zeer belangrijk dat de arbeidsomstandigheden goed zijn voor de medewerkers in de fabrieken. We zien dat zelfs als onze morele plicht. Daar waar de arbeidsomstandigheden niet voldoen aan bepaalde normen, moeten leveranciers daarop worden aangesproken en in de gelegenheid worden gesteld deze te verbeteren. Etam Groep doet alles wat binnen haar vermogen ligt om ervoor te zorgen dat de arbeidsomstandigheden van een acceptabel niveau zijn.

Onmiddellijk nadat wij van de onderzoekresultaten op de hoogte werden gesteld, hebben wij SKC benaderd om uit te vinden welke fabrieken het betreft. Alleen dan kunnen we uitzoeken of het inderdaad locaties
betreft waar wij onze kleding van betrekken en vervolgens ook actie ondernemen. Tot nu toe is die informatie ons nog niet verstrekt, maar wij blijven daar bovenop zitten. Het heeft absoluut onze prioriteit."

Reactie van de Schone Kleren Campagne op deze mail

De Schone Kleren Campagne vindt het positief dat Miss Etam het als haar morele plicht ziet dat arbeidsomstandigheden in haar productielocaties goed zijn. Hoe het bedrijf deze morele plicht precies invult wordt helaas niet duidelijk. Etam Groep ‘doet alles wat binnen haar vermogen ligt om ervoor te zorgen dat de arbeidsomstandigheden van een acceptabel niveau zijn’, maar SKC vraagt zich af wat dit concreet inhoudt.

Miss Etam stelt dat de SKC ‘de noodzakelijke informatie om eventuele schendingen tegen te gaan nog niet zou hebben verstrekt’. Deze reactie verbaast de SKC. Wij hebben Miss Etam laten weten dat de SKC het beleid hanteert om de productielocaties niet zomaar zelf te onthullen. Dit beleid is onder andere gebaseerd op de ervaring dat wanneer de precieze locaties van de fabrieken openbaar worden gemaakt, kledingbedrijven - vaak onbedoeld - maatregelen nemen die averechts werken: de productie wordt verplaatst waardoor de arbeiders hun baan kwijtraken of arbeiders die als kritisch te boek staan worden ontslagen. Wat wij wel doen, is de kledingbedrijven die dit willen, in contact brengen met de lokale onderzoekers: zij kunnen de productielocaties onder bepaalde voorwaarden, in samenwerking met organisaties van de arbeiders zelf, vrijgeven. Wij hebben Miss Etam inmiddels in contact gebracht met de onderzoekers.

Miss Etam gaat verder voorbij aan het feit dat haar eigen controlesysteem onvoldoende werkt, en de gevonden situatie in de fabrieken niet uniek is: deze misstanden komen in veel fabrieken in India (en Bangladesh) voor. Daarom vraagt de SKC de kledingbedrijven, waaronder Miss Etam, om actie te ondernemen om haar gehele productieketen te vrijwaren van schendingen van elementaire rechten - en dus niet alleen de fabrieken die toevallig uit het onderzoek naar voren komen. Miss Etam zal daarom zelf alert moeten zijn op misstanden in de fabrieken en – bijvoorbeeld - een veilige klachtenprocedure instellen, waar arbeiders anoniem klachten over bijvoorbeeld seksuele intimidatie en gedwongen overwerk kunnen melden. Miss Etam kan dan direct in actie kunnen komen bij een concrete schendingen één van de fabrieken waar zij haar kleren laat produceren.

De SKC zal zich blijven inzetten om Miss Etam te bewegen concrete stappen te zetten om de arbeidsomstandigheden van de mensen die Miss Etams’ kleren maken  structureel  te verbeteren.