Laat M&S Mode nu weten dat je wil dat de mensen die onze kleren maken een hoger loon krijgen. Klik hier!

Onderzoeksresultaten

Loon
De arbeiders die in Bangladesh voor M&S werken verdienen gemiddeld € 38.14 per maand. De hoogte van het loon verschilt per functie. Het gemiddelde loon van een assistent varieert van € 25,63 tot € 37,88 per maand. Het gemiddelde loon van een naai(st)er varieert van € 31,02 tot € 45,00. Deze lonen zijn te laag om van rond te komen en waardig te leven. Een leefbaar loon voor een persoon bedraagt in Bangladesh gemiddeld € 53,22. Voor een gezin van vier leden is dit € 89,01 per maand.

Een arbeidster zegt: “Het loon dat we krijgen is nauwelijks genoeg voor onze basisbehoeften. Het is ook zo dat we niet elke maand geld naar onze families kunnen sturen. We hebben zo onze eigen manier van leven. We koken niet elke dag.”

In India is het minimumloon voor een assistent € 56,00 per maand, en voor een naai(st)er € 66,00. 81% van de arbeiders krijgt dit daadwerkelijk uitbetaald, de rest ontvangt minder: gemiddeld tussen € 37,00 en € 51,00. Ook van deze lonen kun je niet rondkomen: een leefbaar loon om een gezin van vier personen te onderhouden bedraagt in India € 103,- per maand. Daarnaast vertelde 42 % van de geïnterviewden dat er een (vorm van) spaarloon van hun salaris wordt afgetrokken, terwijl zij daar geen toegang toe hebben: het rekeningnummer krijgen ze niet.

Werkuren
Gemiddeld werken de mensen die kleding voor M&S maken in Bangladesh 79.5 uur per week. 90-95% van de arbeiders moet gedwongen overwerken. 25-30% werkt zes dagen per week, de rest werkt alle dagen van de week. 65% van de werknemers zegt dat de berekening en betaling van overwerk niet klopt. Een arbeider vertelt: “Het is ons lot dat we steeds harder moeten werken, en overwerk is een overlevingsstrategie. Voor ons betekent overwerk extra geld. Er wordt op veel manieren misbruik van ons gemaakt. Er wordt ons een bonus beloofd als we de deadline halen, maar ons overwerk wordt pas betaald in de maand erna of zelfs de maanden daarna.”

In India werken arbeiders die in het onderzoek kleding voor M&S kleding maken meer dan 11 uur per dag. Per week betekent dit zo’n 73 uur werken.

Vrouwen
85% van de arbeiders in Bangladesh zegt dat vrouwen minder betaald krijgen voor hetzelfde werk als mannen. Een arbeidster die produceert voor M&S zegt: “De eigenaren hebben graag vrouwelijke arbeiders, omdat die niet staken. En ze kunnen makkelijk onderdrukt worden.”

Over zwangerschapsverlof en -vergoeding hoorden we gemengde berichten. Sommige vrouwen krijgen een vorm van verlof, anderen raken hun baan kwijt wegens zwangerschap. Het lijkt erg willekeurig.

88% van de arbeiders in India zegt dat vrouwen vaker te maken hebben met verbaal geweld door het management, dan mannelijke arbeiders.

Arbeidsomstandigheden
Niet alle arbeiders in Bangladesh die voor M&S werken krijgen een bewijs van aanstelling.

Ruim driekwart van de Bengaalse arbeiders zegt dat de toiletten niet schoon zijn, en dat het licht en de ventilatie niet in orde is. De meeste arbeiders geven aan dat de eetzaal vies is.
In India heeft slechts 27 % van de gesproken arbeiders een bewijs van aanstelling.
Bij meer dan 70 % van de Indiase werknemers wordt ziekteverlof geweigerd. De Indiase werknemers geven verder aan dat er geen kinderopvangfaciliteit, terwijl dit wel wettelijk verplicht is.

Slechts 2 % van de geïnterviewde arbeiders in India zegt lid te zijn van een vakbond. Een  werknemer verklaart: “Als het management ook maar enige twijfel heeft of een arbeider zich met een groep ophoudt, dan wordt hij of zij lastig gevallen, en de arbeidsrelatie zo snel mogelijk beeindigd. Het management van fabrieken in dit district is erg intolerant ten opzichte van organisatie van arbeiders”.

M&S Mode en arbeidsomstandigheden

Wat M&S Mode al doet
Op de website van M&S Mode staat: “M&S ontwikkelt en produceert alle kleding in eigen beheer, waarbij de kwaliteit voorop staat. Alle artikelen worden dan ook grondig gecontroleerd. We werken volgens de ondernemingscode van moederconcern Maxeda: we houden rekening met maatschappelijke belangen, klanten, medewerkers en leveranciers. Zo zien wij er streng op toe dat er bij onze toeleveranciers geen kinderarbeid of dwangarbeid plaatsvindt”.

M&S is lid van het Business Social Compliance Initiative (BSCI), een Europees initiatief van het bedrijfsleven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze organisatie schiet tekort - lees hier waarom

M&S heeft het project ‘een tas voor een schooltas’ opgezet. Zij verkoopt ‘duurzame tassen’, als alternatief voor de plastic tas. De opbrengst van deze tassen komt ten goede van het Unicef onderwijsproject ‘Bangladesh’.

Wat M&S Mode nog moet doen:

• Een leefbaar loon betalen
  M&S Mode zou stappen moeten zetten om het loon te verhogen, in de richting van een leefbaar loon.

• Vrouwen hetzelfde loon voor hetzelfde werk te betalen als mannen
  M&S Mode zou maatregelen moeten nemen om loondiscriminatie tegen te gaan en ervoor te zorgen dat vrouwelijke en mannelijke arbeiders gelijwaardig worden behandeld.

• Een compleet pakket aan maatregelen te nemen om de arbeidsomstandigheden blijvend te verbeteren
  M&S Mode zou structurele stappen moeten zetten om de arbeidsomstandigheden in de fabrieken waar zij produceert structureel te verbeteren. De publicatie 'Gedragscodes: Een complete aanpak’ beschrijft vier belangrijke stappen die bedrijven kunnen zetten om ervoor te zorgen dat bij de productie van kleding fundamentele arbeidsrechten worden gewaarborgd.

Contact tussen M&S Mode en SKC

Correspondentie

De Schone Kleren Campagne heeft de onderzoeksresultaten vooraf aan M&S Mode voorgelegd en hen om hun reactie gevraagd.
Hieronder kun je deze correspondentie lezen.
Brief Schone Kleren Campagne aan M&S Mode (PDF)
Brief Schone Kleren Campagne aan M&S Mode (PDF)
Brief SKC aan M&S Mode (PDF)

Bijeenkomst

Er is een bijeenkomst geweest tussen M&S Mode en SKC. Naar aanleiding van dit gesprek heeft M&S Mode nog geen toezeggingen gedaan, maar er is nu wel contact gelegd tussen het bedrijf en de onderzoekers in India en Bangladesh.

Laat M&S Mode weten dat je wil dat de mensen die onze kleren naaien een hoger loon krijgen, en de merken het Aziatische basisloon steunen.

Beste mevrouw, meneer,

Op de website van de Schone Kleren Campagne las ik dat kledingarbeiders in Azië voor hun harde werk te weinig loon krijgen om van te kunnen leven. Om dit te veranderen hebben arbeidersorganisaties in Azië een regionaal basissalaris berekend waar de mensen in die landen wèl van kunnen rondkomen: een Asia Floor Wage (AFW). Dit basisloon, dat een initiatief is van een coalitie van Aziatische vakbonden en NGOs, biedt een oplossing voor de structurele onderbetaling in de kledingindustrie.

Een leefbaar loon is een mensenrecht. Ik koop graag kleding van uw merk en vind het erg belangrijk dat de mensen die deze kleding maken een beter leven krijgen. Daarom sluit ik mij aan bij de Schone Kleren Campagne. Ik vraag u om:

• zich uit te spreken voor het betalen van de /Asia Floor Wage/ (AFW) voor de mensen die daar uw kleding maken,
• ervoor te zorgen dat vrouwelijke arbeiders hetzelfde (leefbaar) loon krijgen voor hetzelfde werk als hun mannelijke collega’s,
• stappen te zetten om dit AFW basisloon te betalen door een compleet pakket aan maatregelen te nemen om arbeidsomstandigheden structureel te verbeteren (zoals bijvoorbeeld is beschreven in ‘Gedragscodes: een complete aanpak’).

Ik hoor graag zo spoedig mogelijk uw reactie en zou het op prijs stellen als u een kopie van uw antwoord stuurt aan Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .

Hartelijk dank!

Met vriendelijke groeten,

Reactie M&S Mode op deze mail

"Bedankt voor uw emailbericht aan M&S Mode, graag geven wij antwoord op uw vragen.
M&S staat als bekend modemerk midden in de samenleving en vindt het dan ook vanzelfsprekend dat wij vanuit deze positie een maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft. Wij nemen deze verantwoordelijkheid dan ook.
Vanzelfsprekend werken wij in overeenstemming met de fundamentele rechten zoals deze zijn vastgelegd in de ILO conventies, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, de Conventie van de Rechten van het Kind en de Conventie van de Eliminatie van alle Vormen van Discriminatie tegen Vrouwen. Maar onze verantwoordelijkheid gaat verder. Daarom zijn wij, als onderdeel van Maxeda, één van de initiatiefnemers van BSCI (www.bsci-eu.org). De grootste, onafhankelijke non profit organisatie waarin meer dan 200 retailers wereldwijd vertegenwoordigd zijn. De BSCI ondersteunt retailers in het monitoren van leveranciers en, waar nodig, bij het verbeteren van arbeids-, milieu-, en/of veiligheidsomstandigheden.
Tenslotte werken wij ook met een eigen Ondernemingscode. Daarin wordt, naast de basisvoorwaarden en condities, zoals deze zijn vastgelegd in de diverse Verklaringen en Conventies, tevens gestreefd naar het verwezenlijken van een aantal doelstellingen op maatschappelijk-, milieu- en veiligheidsgebied. Zo wordt er bijvoorbeeld in situaties waarin het wettelijk minimumloon niet de kosten voor het levensonderhoud dekt en ook niet enige extra bestedingruimte biedt, gestreefd om werknemers een adequate beloning te geven die deze behoeften dekt. Voor meer informatie over deze ondernemingscode verwijzen wij je graag naar www.maxeda.com, op deze site kun je het volledige document lezen.
In het verlengde hiervan heeft M&S inmiddels SKC verzocht ons de gegevens van de betrokken fabrikanten en leveranciers te verstrekken zodat wij in staat worden gesteld de geconstateerde schendingen na te gaan en –indien nodig- hierop actie te ondernemen.
Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd."

Reactie van de Schone Kleren Campagne op deze mail

De Schone Kleren Campagne vindt het positief dat M&S Mode verantwoordelijkheid wil nemen voor de arbeidsomstandigheden in de fabrieken die kleding voor het bedrijf maken. Met de manier waarop dit streven in de praktijk wordt gebracht is de SKC minder gelukkig.
Ten eerste bewijst het onderzoek dat M&S Mode niet ‘in overeenstemming met de fundamentele rechten zoals deze zijn vastgelegd in de ILO conventies’ werkt:  er vinden in de onderzochte fabrieken in India en Bangladesh juist grove schendingen van deze rechten plaats.
Ten tweede verwijst M&S Mode naar het lidmaatschap van het Business Social Compliance Initiative (BSCI) – de SKC heeft al langer kritiek op dit initiatief: lees hier waarom: http://www.schonekleren.nl/kledingindustrie/bedrijven/business-social-compliance-initiative.
Dit onderzoek laat zien dat lidmaatschap van een dergelijke organisatie niet zorgt voor goede arbeidsomstandigheden bij leveranciers.
Ten derde verwijst M&S Mode op het gebied van lonen naar de gedragscode van haar moederbedrijf Maxeda. Deze code, die is afgeleid van de code van de BSCI, stelt vrijblijvende eisen aan het betalen van lonen die het levensonderhoud dekt en spreekt zich niet uit voor het recht op een leefbaar loon.

De Schone Kleren Campagne heeft M&S Mode in contact gebracht met de organisaties die de onderzoeken in India en Bangladesh hebben uitgevoerd. Zij kunnen de productielocaties onder bepaalde voorwaarden vrijgeven, in samenwerking met organisaties van de arbeiders zelf. Dit beleid is zo opgesteld omdat de ervaring leert, dat wanneer de precieze locaties van de fabrieken openbaar worden gemaakt, kledingbedrijven - vaak onbedoeld - maatregelen nemen die averechts werken: de productie wordt verplaatst waardoor de arbeiders hun baan kunnen kwijtraken of arbeiders die als kritisch te boek staan worden ontslagen. Dit wil de SKC voorkomen.

De SKC zal zich blijven inzetten om M&S Mode te bewegen concrete stappen te zetten om arbeidsomstandigheden voor de mensen die M&S’s kleren maken structureel  te verbeteren.Inmiddels is er een gesprek gepland tussen de Schone Kleren Campagne en M&S Mode waarin de SKC haar onderzoek en standpunten verder zal toelichten.